EKG (Elektrokardiyografi), kalbin elektriksel aktivitesini göğüs ve ekstremitelere yerleştirilen elektrotlarla kaydeden kardiyolojik tanı testidir. İş sağlığı taramalarında 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve AHA/ACC 2019 Elektrokardiyografi Standardizasyon Rehberi uyarınca 12 derivasyonlu olarak sırt üstü pozisyonda çekilir, dijital kayıt üzerinden İSG-KATİP sistemine işlenir. Aritmi, iskemi, ileti bozukluğu ve sol ventrikül hipertrofisi değerlendirmesinde kullanılır. Satem Mobil Sağlık, işyerinizde veya mobil ünitelerimizde AHA/ACC standartlarında, 12 derivasyonlu dijital EKG hizmeti sunmaktadır.
❤️ EKG Testi Nedir?
EKG (Elektrokardiyografi), kalp kasının her atımda ürettiği elektriksel sinyali dijital ortama kaydeden temel kardiyolojik testtir. 6331 sayılı Kanun m.15 kapsamında yüksekte çalışma, gece vardiyası, ağır kaldırma, aşırı sıcak/soğuk ortam ve psikolojik stres içeren işlerde işe giriş ve periyodik muayenenin zorunlu bileşenidir. Test, 12 derivasyon elde edecek şekilde 10 elektrot (6 göğüs, 4 ekstremite) ile uygulanır; çalışan sırt üstü yatar, kayıt süresi 10 saniyenin altındadır. İşyeri hekimliği pratiğinde birincil amaç, yüksek kardiyovasküler risk taşıyan çalışanlarda sessiz aritmi, iskemi ve ileti bozukluklarını belirti vermeden önce saptamaktır. Ekstremite derivasyonları (D1,D2,D3) kalbin frontal düzlemdeki elektriksel eksenini ölçer; artırılmış derivasyonlar (aVR,aVL,aVF) sağ, sol ve alt duvar aktivitesini değerlendirir; göğüs derivasyonları (V1-V6) ise horizontal düzlemde septum ve sol ventrikül tutulumunu gösterir.
🏭 EKG Testi Hangi İşlerde Zorunludur? (Maruziyet Tablosu)
EKG testi, kardiyovasküler yüklenme riski bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıf işlerde periyodik muayenenin zorunlu bileşenidir. 20.07.2013 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan İşyeri Hekimi Yönetmeliği, çok tehlikeli sınıfta yıllık, tehlikeli sınıfta 3 yılda 1 EKG uygulanmasını öngörür. 40 yaş üzeri çalışanlarda işkolundan bağımsız olarak işe giriş EKG'si zorunludur. Aşağıdaki tablo işkolu, mesleki risk, hedef bulgu ve test sıklığını özetler:
| İşkolu | Mesleki Risk | Hedef Bulgu | Sıklık |
|---|---|---|---|
| Yüksekte çalışma (inşaat, temizlik, elektrik) | Senkop, ani kardiyak olay | Aritmi, QT uzaması | Yılda 1 |
| Gece vardiyası (sağlık, güvenlik, üretim) | Sirkadiyen bozulma | Aritmi, iskemi | Yılda 1 |
| Ağır araç sürücülüğü (TIR, otobüs, iş makinesi) | Uzun oturma, stres | İskemi, hipertrofi | Yılda 1 |
| İtfaiyeci, arama-kurtarma | Aşırı fiziksel yük | Atriyal fibrilasyon | Yılda 1 |
| Dalgıç, basınçlı ortam çalışanı | Barotravma, aritmi | İleti bozukluğu | Yılda 1 |
| Sıcak metal, fırın, döküm | Isı stresi, dehidratasyon | QT uzaması | Yılda 1 |
| Güvenlik, vardiyalı görev | Psikolojik stres | İskemi, aritmi | 3 yılda 1 |
| Ofis (40 yaş üstü) | Sedanter yaşam | Hipertrofi, blok | 3 yılda 1 |
📋 EKG Testi Nasıl Yapılır?
Test öncesi çalışandan belden yukarısının çıplak olması, metal takıların çıkarılması ve göğüs kılları yoğunsa traş edilmesi istenir. Cilt alkollü pamukla temizlenir ve elektrot teması iletken jel ile sağlanır. Elektrot yerleşim protokolü kesin anatomik referanslara dayanır: V1 (4. interkostal aralık sternum sağ), V2 (4. interkostal sternum sol), V3 (V2-V4 orta), V4 (5. interkostal sol midklaviküler), V5 (V4 hizasında sol ön aksiller), V6 (V4 hizasında sol orta aksiller). Ekstremite elektrotları standart renk koduna göre yerleştirilir: sağ kol kırmızı, sol kol sarı, sol bacak yeşil, sağ bacak siyah (toprak). Kayıt süresi 10 saniyedir; hareket, konuşma ve öksürük artefakta yol açar ve kayıt tekrarlanır. Cihaz 25 mm/s hızında ve 10 mm/mV amplitüdünde standart kalibrasyonla çalışır. Kayıt tamamlandığında PDF veya DICOM formatında dijital rapor oluşur ve PACS benzeri altyapı üzerinden İSG-KATİP kaydına işlenir. Dijital arşivlenmeyen EKG kaydı denetimde yapılmamış sayılır.
📊 EKG Sonuçları Nasıl Yorumlanır?
Sonuçlar sistematik 10 adımlı analizle değerlendirilir. İşyeri hekiminin işe uygunluk kararında temel aldığı beş ana bulgu kategorisi:
- Ritm bozuklukları: Sinüs bradikardisi (<60/dk), sinüs taşikardisi (>100/dk), atriyal fibrilasyon, ventriküler ekstrasistol.
- İleti bozuklukları: Dal bloğu (RBBB, LBBB), AV blok (1.,2.,3. derece), WPW sendromu.
- İskemi bulguları: ST segment çökmesi (>0.5 mm), T dalga inversiyonu, patolojik Q dalgası.
- Hipertrofi: Sol ventrikül hipertrofisi (Sokolow-Lyon kriteri, SV1+RV5 >35 mm).
- QT anomalisi: Uzamış QT (erkekte >450 ms, kadında >460 ms), kısa QT sendromu.
Uzamış QT aralığı yüksekte çalışma kararını doğrudan etkiler; senkop (bilinç kaybı) ve ani kardiyak ölüm riski arttığı için 500 ms üzerindeki değerlerde çalışan derhal yüksekten indirilir. Atriyal fibrilasyon saptanan çalışan kardiyoloji konsültasyonuna yönlendirilir ve antikoagülan tedavi başlanana kadar yüksekte çalışma onayı verilmez. SGK meslek hastalığı dosyalarında EKG bulgusu kardiyovasküler nedenli iş göremezlik iddialarının temel kanıtıdır.
🤔 EKG Testi Yerine Başka Yöntem Kullanılabilir mi?
Hayır, periyodik muayenede standart 12 derivasyonlu istirahat EKG'si yerine başka bir test kabul edilmez. Efor testi, Holter monitörizasyon ve ekokardiyografi tamamlayıcı ileri tetkiklerdir: Efor testi semptomatik çalışanda gizli iskemiyi ortaya çıkarır; 24 saat Holter paroksismal aritmileri ve sessiz iskemi epizodlarını yakalar; ekokardiyografi kalp kapakçıklarını ve pompa fonksiyonunu (ejeksiyon fraksiyonu) değerlendirir. Bu testler alternatif değil, EKG'de anormal bulgu saptandığında basamaklı değerlendirmenin tamamlayıcılarıdır.
⚖️ İşverenin EKG Testi Yükümlülüğü Nedir?
İşverenin yükümlülüğü 6331 sayılı Kanun m.15 kapsamında üç temel başlıkta toplanır: (1) Kalibre cihaz ve sertifikalı teknisyen – haftalık kalibrasyon kontrolü yapılmayan cihazın çıktısı denetimde geçersizdir; (2) Dijital kayıt ve İSG-KATİP entegrasyonu – tüm EKG kayıtları çalışanın dosyasına zaman damgalı olarak işlenir; (3) Anormal bulguda kardiyoloji yönlendirmesi – uzamış QT, yeni başlangıçlı AF veya iskemi bulgusunda iş değişikliği kararı ileri tetkik sonucuna bağlanır. Denetimde sık rastlanan eksiklik, 40 yaş üzeri çalışanlara işe girişte EKG çekilmemesidir. Yargıtay 21. Hukuk Dairesi içtihatlarında işe giriş baz EKG'sinin eksikliği, kardiyovasküler nedenli iş kazası davalarında işverenin kusur oranını artıran faktör olarak değerlendirilmiştir. Yüksekte çalışma onayı verilen bir işçide EKG eksikliği, düşme sonrası ölüm vakalarında TCK 85/89 kapsamında taksirle öldürme sorumluluğunu doğurur.
1. İşe giriş baz EKG'si: 40 yaş üstü veya yüksekte çalışacak her personel için zorunludur; bu kayıt sonraki karşılaştırmaların temelidir.
2. Yıllık periyodik tekrar: Çok tehlikeli sınıfta yıllık, tehlikeli sınıfta 3 yılda 1 çekim zorunludur – atlama denetimde raporsuz çalıştırma kabul edilir.
3. Elektrot yerleşimi: V1-V6 anatomik referansa göre yerleştirilir; yanlış yerleşim iskemi bulgularını gizler veya yanlış pozitif oluşturur.
4. Anormal sonuçta kardiyoloji yönlendirmesi: Uzamış QT, atriyal fibrilasyon, yeni başlangıçlı blok saptandığında çalışan riskli göreve devam ettirilemez.
5. İSG-KATİP kaydı: Dijital arşivlenmeyen EKG yok hükmündedir; kâğıt çıktı tek başına kanıt değeri taşımaz.
🚐 Satem Mobil Sağlık ile EKG Hizmeti
📱 12 Derivasyonlu Dijital EKG
Taşınabilir, haftalık kalibre edilen cihazlarla işyerinizde AHA/ACC uyumlu, hareket artefaktı içermeyen kayıt.
📊 Anında Raporlama & Yorum
Otomatik parametreler (QT, PR, QRS, eksen) ve işyeri hekimi / kardiyoloji yorumuyla rapor sunulur.
📋 İSG-KATİP & Dijital Arşiv
Her EKG kaydı PACS benzeri sistemde saklanır, zaman damgalı olarak İSG-KATİP’e işlenir; yıllar arası karşılaştırma yapılabilir.
📅 Risk Grubu Takvimi
Yüksekte çalışanlar, gece vardiyası ve 40+ yaş grubu için otomatik periyodik hatırlatma ve çekim planlaması.
❓ Sıkça Sorulan Sorular
EKG testi, 6331 sayılı Kanun kapsamında yüksekte çalışma, gece vardiyası ve 40 yaş üstü çalışanlar için periyodik muayenenin zorunlu bileşenidir. Satem Mobil Sağlık ile işyerinizde AHA/ACC standartlarında, 12 derivasyonlu dijital EKG, kardiyoloji/işyeri hekimi yorumlaması ve İSG-KATİP entegrasyonu hizmetinden faydalanın.